Çalışma hayatında meydana gelen köklü yapısal dönüşümler, sanayi toplumunun alışılageldik fabrika ve ofis merkezli mesai kalıplarını kökten değiştirmiştir. Teknolojinin, dijital iletişim ağlarının ve uzaktan erişim olanaklarının gelişmesiyle birlikte işin mekândan bağımsız yürütülmesi modeli iş hayatının merkezine yerleşmiştir. Özellikle bilişim, danışmanlık, müşteri hizmetleri ve finans gibi pek çok sektörde yaygınlaşan uzaktan (remote) ve hibrit çalışma düzenleri, geleneksel iş hukuku öğretisinde yer alan “işyeri”, “mesai”, “denetim gözetimi” ve “illiyet bağı” kavramlarının yeniden yorumlanmasını zorunlu kılmıştır.
Geleneksel modelde iş kazası denildiğinde akla ilk gelen hadiseler genellikle inşaat sahalarındaki düşmeler, fabrika tezgâhlarındaki yaralanmalar veya işverenin tahsis ettiği servis aracında meydana gelen trafik kazalarıdır. Oysa günümüzde milyonlarca emekçi, evinin bir odasını ofis haline getirerek gün boyu işverenin belirlediği amaçlar doğrultusunda faaliyet göstermektedir. Bu yeni düzende en temel tartışmalardan biri, konut sınırları dâhilinde cereyan eden her talihsiz olayın iş sağlığı ve güvenliği rejimi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğidir. Mesai saatinde mutfaktan su alırken ayağı kayan, çalışma masasının başında elektrik akımına kapılan veya dizüstü bilgisayar şarj cihazının alev alması sonucu yanığa maruz kalan bir uzaktan çalışanın durumu ne olacaktır? İşte tam bu noktada, mesai saatleri esnasında evde yaşanan kaza hadisesinin 5510 sayılı Kanun ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları nezdinde iş kazası vasfı taşıyıp taşımadığı meselesi kritik bir hukuki inceleme alanına dönüşmektedir.
İş Kazasının Yasal Tanımı ve Temel Unsurları
Sosyal Güvenlik Hukukunda bir olayın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için kanun koyucu tarafından belirlenen objektif ve sübjektif koşulların somut olayda bir arada gerçekleşmesi aranır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesi, iş kazasını sayma (tadat) yoluyla beş temel bent hâlinde düzenlemiştir.
5510 Sayılı Kanun Madde 13 Kapsamı
İlgili kanun maddesi uyarınca iş kazası;
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
- Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.
Kanuni Unsurların Ayrıştırılması
Bu yasal düzenleme ışığında, bir hadisenin iş kazası sayılabilmesi için kümülatif olarak şu dört unsurun varlığı zorunludur:
- Sigortalı Olma Unsuru: Kazaya uğrayan kişinin 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/a (hizmet akdi ile çalışanlar) veya belirli hallerde 4/b statüsünde geçerli bir sigortalılık ilişkisine sahip bulunması gerekir.
- Kaza Olayının Varlığı: Bireyin iradesi dışında, aniden gelişen ve dışsal bir etkenle ortaya çıkan fiziksel ya da psikolojik sarsıcı bir vakanın gerçekleşmesi şarttır.
- Zarar Unsuru: Olay sonucunda sigortalının bedenen veya ruhen bir zarara uğramış olması, yaralanması, uzuv kaybına uğraması veya vefat etmesi aranır. Maddi hasar (örneğin yalnızca eşyanın kırılması) tek başına iş kazası neticesi doğurmaz.
- Uygun İlliyet Bağı (Nedensellik Bağı): Gerçekleşen kaza olayı ile meydana gelen bedeni veya ruhi zarar arasında kesintisiz, mantıksal ve doğrudan bir neden-sonuç ilişkisinin bulunması zorunludur.
Uzaktan Çalışma Rejiminde “İşyeri” ve “Çalışma Alanı” Kavramı
Geleneksel iş hukukunda işyeri; işverenin mülkiyetinde, zilyetliğinde veya tasarrufunda bulunan, işin niteliğine göre organize edilmiş, fiziki sınırları ve sınır kapıları belirli olan mekânlardır. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu‘nun 14. maddesinde düzenlenen “Uzaktan Çalışma” ve 2021 yılında yürürlüğe giren Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, bu klasik kabulleri köklü biçimde esnetmiştir.
Konutun İşyeri Niteliği Kazanması
İş Kanunu m. 14 uyarınca uzaktan çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir. Bu tanımdan hareketle, işçinin ikametgâhı veya evinde iş görmeye tahsis ettiği özel alan, hukuki bağlamda 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde zikredilen “işyeri” kavramı içerisine dâhil edilmektedir.
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| UZAKTAN ÇALIŞMADA MEKÂN VE SORUMLULUK |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|
v
+---------------------------------------------------+
| İşçinin Konutu (Özel Yaşam Alanı) |
+---------------------------------------------------+
|
+--------------------+--------------------+
| |
v v
+---------------------------------+ +---------------------------------+
| Tahsis Edilen Çalışma Alanı | | Kişisel / Ev İçi Yaşam Alanı |
| (Çalışma masası, bilgisayar, ev | | (Mutfak, balkon, banyo, yatak |
| ofisi, işverence onaylı donanım)| | odası, kişisel temizlik alanları)|
+---------------------------------+ +---------------------------------+
| |
v v
[ İş Görme Edimi / Mesai ] [ Özel Hayat / Kişisel Eylem ]
| |
v v
İlliyet Bağı Güçlüdür İlliyet Bağı Kopabilir
İş Kazası Kabulü Yüksek Yargıtay Titizlikle İrdeler
Buna karşın konut, işverenin fiziki olarak mutlak hâkimiyet kuramadığı, Anayasa’nın 20. ve 21. maddeleriyle güvence altına alınan “özel hayatın gizliliği” ve “konut dokunulmazlığı” ilkeleriyle korunan özel bir alandır. İşveren, çalışanın evinde 24 saat boyunca güvenlik kamerası bulunduramaz veya çalışanının her adımını takip edemez. Bu durum, evin tamamının mı yoksa sadece iş görmeye özgülenen bölümünün mü “işyeri” kabul edileceği sorusunu doğurur. Hukuk doktrininde ve yargısal kararlarda ağırlık kazanan görüşe göre; evin yalnızca çalışma masası, bilgisayar ve iş ekipmanlarının bulunduğu “işe tahsisli bölümü”, çalışma süresince işyeri uzantısı kabul edilmektedir.
Ev Kazalarının İş Kazası Sayılabilmesi İçin Aranan Kriterler
Uzaktan çalışanın ev sınırları içinde geçirdiği her kazanın otomatik olarak iş kazası kabul edilmesi hukuken mümkün değildir. Şayet böyle bir genelleme yapılırsa, hafta sonu evini temizlerken düşen, gece uykusundan uyanıp koridorda ayağını çarpan veya mesai saati içinde yemek pişirirken elini kesen her uzaktan çalışanın durumu işverenin sorumluluğuna yüklenecektir. Bu dengesizliği önlemek adına yargı kararlarında dört temel sınır taşı benimsenmiştir:
| İnceleme Kriteri | Açıklama ve Değerlendirme Çerçevesi |
| Zaman Unsuru (Mesai Saatleri) | Kazanın sözleşmeyle belirlenen veya işverence tebliğ edilen çalışma saatleri, onaylı fazla mesai dilimleri ya da işverenin talimatıyla sisteme bağlı bulunulan anlarda gerçekleşmesi gerekir. |
| Mekânsal Bağlantı | Olayın evin işe özgülenmiş kısmında veya işin yürütülmesi için zorunlu olarak temas edilen ekipmanların bulunduğu alanda gerçekleşmesi aranır. |
| İşin Yürütümü ile İlgililik | Kazanın doğrudan işin ifası, iş araçlarının kullanımı veya işverenin talimatlarının icrası sebebiyle meydana gelmiş olması şarttır. |
| İlliyet Bağının Kopmaması | İşçinin tamamen kişisel ihtiyaçlarını, keyfi ev işlerini veya ailevi sorumluluklarını yerine getirirken üçüncü kişilerin ya da kendisinin ağır kusuruyla kazaya uğramamış olması gerekir. |
1. Zaman Unsuru ve Dijital İzler
İş kazasının tespiti noktasında en önemli delil başlangıcı zaman parametresidir. Şirket yazılımlarına giriş-çıkış log kayıtları (VPN erişimleri), elektronik posta trafiği, mesajlaşma uygulamaları üzerindeki çevrim içi durumlar ve çağrı karşılama kayıtları, kazanın yaşandığı anda işçinin aktif mesaide olup olmadığını ortaya koyar. Mesai saatleri dışında veya işçinin mazeretsiz olarak sisteme giriş yapmadığı bir zaman diliminde meydana gelen olaylar kural olarak iş kazası kapsamında değerlendirilmez.
2. İlliyet Bağının Varlığı ve Kopması
Sosyal güvenlik ve iş sağlığı hukukunda iş kazası tespiti bakımından illiyet bağı merkezi role sahiptir. İlliyet bağı;
- İşçinin ağır kusuru veya kasti eylemiyle: İşçinin işiyle tamamen alakasız biçimde, örneğin mesai saatinde evinde tadilat yaparken matkapla elini yaralaması durumunda illiyet bağı kesilir.
- Mücbir sebeplerle: Deprem, sel gibi genel felaketler evdeki çalışma alanını yıktığında, olayın salt işyeri kabul edilen odada gerçekleşmiş olması işverenin kusur sorumluluğunu doğurmayabilir (ancak SGK yönünden iş kazası bildirimi tartışılabilir).
- Üçüncü şahısların kasti fiilleriyle: Ev ortamına giren üçüncü bir kişinin şahsi husumet nedeniyle işçiyi yaralaması durumunda kaza işin yürütümünden kaynaklanmadığı için illiyet bağı kopmuş sayılır.
Yargıtay’ın İlliyet Bağı ve İş Kazası Yaklaşımı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay’ın iş davalarına bakan ilgili Hukuk Daireleri (özellikle kapatılan 21. Hukuk Dairesi ve günümüzde 9. ile 10. Hukuk Daireleri), iş kazası kavramını yorumlarken genişletici bir perspektif benimsemekle birlikte, illiyet bağının varlığını mutlak bir zorunluluk olarak şart koşmaktadır.
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| YARGITAY'IN İLLİYET BAĞI İNCELEME MODELİ |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|
v
+-------------------------------------------+
| Olay Anında İşçi Nerede/Ne Yapıyor?|
+-------------------------------------------+
|
+--------------------+--------------------+
| |
v v
[ İşin İfası / İşe Bağlı Eylem ] [ Tamamen Şahsi / Ev İçi Eylem ]
| |
+--------------------+ +--------------------+
| | | |
v v v v
İşverenin Donanımı Zorunlu İhtiyaç Özel Tadilat / Keyfi İhmal /
(Elektrik çarpması, (Masadan kalkıp Ev Temizliği Şahsi Uyuşmazlık
monitör düşmesi) su alma, tuvalet) (Perde asma, cam (Aile içi tartışma,
| | silme, ütü) özel hobi)
v v | |
KESİN İŞ KAZASI SOMUT OLAYIN v v
KOŞULLARINA GÖRE İLLİYET KOPAR İŞ KAZASI SAYILMAZ
DEĞERLENDİRİLİR (Sorumluluk Yok)
Fiziksel İşyeri ve Dış Görev Kıyaslamaları
Yargıtay, klasik işyerlerinde meydana gelen olaylarda 5510 sayılı Kanun m. 13/a bendini katı bir biçimde uygulamaktadır. Örneğin, fabrika sahası içerisinde işçinin mesai öncesi voleybol oynarken düşmesi, bahçede yürürken ayağının burkulması veya yemekhanede yemek yerken boğazına cisim kaçması hallerinde; olay işyerinde cereyan ettiği için sırf mekân unsuru sebebiyle olayı iş kazası kabul etmektedir.
Ancak söz konusu mekân işçinin şahsi konutu olduğunda Yargıtay, ev sınırlarının tamamını doğrudan 13/a bendi kapsamında koşulsuz bir işyeri olarak kabul etmemektedir. Yüksek Mahkeme kararlarında, ev içi kazalarda olayın “işin yürütümü ile olan irtibatını” (13/b bendi mantığını) öne çıkarmaktadır.
Güncel Kararlar Işığında Emsal Ayrımı
- Örnek Olay 1 (İş Kazası Sayılan Haller): Yazılım uzmanı olarak evden çalışan bir personelin, mesai saatinde işverenin sağladığı kurumsal dizüstü bilgisayarda rapor hazırlarken şarj adaptörünün patlaması sonucu elinden ve yüzünden yaralanması. Burada kazaya sebep olan araç işverence temin edilmiş iş ekipmanıdır, zaman mesai dilimidir ve yapılan faaliyet doğrudan iş edimidir. Bu hadise tereddütsüz bir iş kazasıdır.
- Örnek Olay 2 (İş Kazası Sayılmayan Haller): Müşteri temsilcisi olarak home-office çalışan personelin, sisteme gelen çağrılar arasında boşluk bulup salondaki perdeleri yıkamak amacıyla merdivene tırmanması ve merdivenden düşerek bacağını kırması. Burada kaza mesai saati içerisinde ve ev sınırlarında gerçekleşmiş olsa dahi, çalışanın eylemi tamamen kişisel/ev idaresine yönelik bir ihtiyaçtan doğmuş, işin yürütümü ile arasındaki tüm nedensellik bağı işçinin kendi eylemiyle kesilmiştir. Dolayısıyla bu bir iş kazası olarak tescil edilemez.
- Örnek Olay 3 (Gri Alan – Zorunlu İnsani İhtiyaçlar): Evinde çalışan personelin mesai esnasında su içmek için çalışma odasından mutfağa giderken koridorda ayağının kayıp düşmesi. Alman Federal Sosyal Mahkemesi’nin (BSG) 2021 yılında verdiği ünlü kararda (çalışma masasına giderken merdivenden düşen çalışanın durumunun iş kazası sayılması), ev içi zorunlu intikaller ilk kez iş yolu kapsamında değerlendirilmiştir. Türk yargı uygulamasında ise bu tür hadiselerde; işçinin hareketinin işin devamlılığını sağlamaya yönelik makul bir ihtiyaç olup olmadığı, işverenin ergonomi ve güvenlik talimatı verip vermediği titizlikle araştırılmakta, her somut olay kendi dinamikleri içerisinde karara bağlanmaktadır.
İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamındaki Yükümlülükleri
4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinin 6. fıkrası ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nin 12. maddesi işverene sarih yükümlülükler getirmektedir:
“İşveren, uzaktan çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmekle, gerekli eğitimi vermekle, sağlık gözetimini sağlamakla ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür.”
Bu yasal düzenleme, işverenin gözetim borcunun ev sınırları dâhilinde de devam ettiğini ancak bu borcun mahiyetinin geleneksel ofis ortamındakinden farklılaştığını göstermektedir.
1. Risk Değerlendirmesi Yapılması
İşveren, uzaktan çalışanın evindeki çalışma ortamının fiziksel özelliklerine, ergonomik koşullarına, aydınlatma, havalandırma ve elektrik tesisatı durumuna ilişkin uzaktan veya çalışanın rızası alınmak suretiyle yerinde bir risk analizi gerçekleştirmelidir.
2. Bilgilendirme ve Yazılı Talimat Verme (İSG Eğitimi)
İşveren, uzaktan çalışana özel olarak hazırlanmış İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) eğitimleri sunmak zorundadır. Bu eğitimlerde;
- Çalışma masası ve koltuğunun ergonomik konumlandırılması,
- Elektrik prizleri, uzatma kabloları ve elektronik ekipmanların güvenli kullanımı,
- Belirli aralıklarla mola verilmesi, ekran karşısında doğru oturma pozisyonları,
- Ev kazalarına karşı alınacak önleyici tedbirler,yazılı, imzalı veya doğrulanabilir elektronik ortamda personele tebliğ edilmelidir.
3. Ekipman Güvenliğinin Sağlanması
İşveren tarafından tahsis edilen masaüstü veya dizüstü bilgisayarların, monitörlerin, fare ve klavye donanımlarının periyodik kontrolleri yapılmalı; yıpranmış, elektrik kaçağı riski taşıyan aparatlar derhal yenilenmelidir. İşverenin bu yükümlülükleri yerine getirmemesi ve meydana gelen kazanın kusurlu ekipmandan kaynaklanması durumunda, işverenin hem maddi-manevi tazminat hem de SGK rücu davaları karşısında kusur oranı azami seviyede tayin edilir.
Kaza Anında İzlenmesi Gereken Hukuki Prosedür ve Bildirim Süreleri
Bir uzaktan çalışanın mesai saatleri içerisinde evinde kazaya maruz kalması durumunda, sürecin hak kaybı yaşanmaksızın yürütülebilmesi için şu aşamalar izlenmelidir:
- Acil Tıbbi Müdahale ve İlk Rapor: Öncelik sigortalının sağlığıdır. 112 Acil Servis aranmalı veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Sağlık kuruluşuna müracaat edildiğinde, olayın evde gerçekleştiği ancak “mesai saatleri içerisinde iş faaliyeti yürütülürken” meydana geldiği hekime açıkça beyan edilmeli ve adli vaka/iş kazası girişinin yapılması sağlanmalıdır.
- İşverene Yazılı Bildirim: İşçi, sağlık durumu elverdiği anda durumu telefon, e-posta veya mesaj yoluyla derhâl işverene veya İnsan Kaynakları birimine bildirmelidir. Varsa olayın gerçekleştiği çalışma alanının fotoğrafları, kullanılan donanımın durumu delil olarak kayıt altına alınmalıdır.
- SGK İş Kazası Bildirimi: 5510 sayılı Kanun m. 13 uyarınca işveren, iş kazasını o yer kolluk kuvvetlerine (polis/jandarma) derhal; Sosyal Güvenlik Kurumu’na ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. İşverenin bildirimi kasten yapmaması veya geciktirmesi hâlinde idari para cezası yaptırımı uygulanır; ayrıca işçi de bizzat doğrudan SGK’ya müracaat ederek kazanın tespiti talebinde bulunabilir.
- SGK Müfettiş İncelemesi: Bildirimin ardından SGK denetmenleri veya iş müfettişleri tahkikat başlatır. İşçinin dijital erişim kayıtları, tıbbi epikriz raporları, doktor raporundaki kaza saati ve işverenin İSG eğitim belgeleri incelenerek olayın resmi olarak “iş kazası” sayılıp sayılmayacağına karar verilir.
Uzaktan çalışma ilişkilerinde çalışma saati sınırlarının, ev ortamının ve illiyet bağının tespiti son derece karmaşık hukuki ihtilaflara gebedir. İster SGK nezdinde iş kazası tespiti başvurularında, ister iş göremezlik ve maddi-manevi tazminat süreçlerinde olsun; sürecin usul kurallarına uygun yürütülmesi taraflar açısından telafisi imkânsız hak kayıplarını önler. Bu doğrultuda, sürecin başından itibaren profesyonel bir hukuki danışmanlık almak ve somut olayın tüm ayrıntılarını titizlikle analiz ettirmek şarttır. Yaşadığınız uyuşmazlıklarda hukuki haklarınızı güvenceye almak adına Gönül Hukuk Bürosu sürecin her adımında profesyonel danışmanlık sağlamaya hazırdır.
Ev İçi İş Kazalarında Tazminat ve SGK Hakları
Olayın Sosyal Güvenlik Kurumu veya yetkili İş Mahkemesi tarafından resmi olarak iş kazası kabul edilmesi durumunda sigortalıya kanunlar nezdinde geniş kapsamlı haklar tanınır:
SGK Tarafından Sağlanan Yardımlar
- Geçici İş Göremezlik Ödeneği: İşçinin istirahatli kaldığı günler için (hastanede yattığı veya evde tedavi gördüğü süre boyunca) çalışamadığı her gün adına SGK tarafından rapor parası ödenir.
- Sürekli İş Göremezlik Geliri: Kaza neticesinde çalışanın meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında kaybettiği sağlık kurulu raporuyla tespit edilirse, sigortalıya ömür boyu sürekli iş göremezlik geliri (aylık) bağlanır.
- Tıbbi Tedavi ve Protez Giderleri: Kazaya bağlı tüm ameliyat, rehabilitasyon, protez ve ilaç giderleri SGK tarafından karşılanır.
- Ölüm Geliri ve Cenaze Ödeneği: Kazanın ölümle neticelenmesi halinde yasal mirasçılara (eş ve çocuklara) aylık bağlanır ve cenaze yardımı yapılır.
İşverene Karşı Açılabilecek Tazminat Davaları
SGK yardımları, zararın yalnızca belirli bir kısmını karşılar. Şayet meydana gelen kazada işverenin iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermemesi, bozuk ekipman tahsis etmesi veya aşırı iş yükü bindirmesi gibi sebeplerle kusuru (kusur sorumluluğu) bulunuyorsa; işçi Türk Borçlar Kanunu hükümleri kapsamında İş Mahkemesi’nde dava ikame edebilir:
- Maddi Tazminat: İşçinin kaza sebebiyle malul kalması durumunda çalışma gücü kaybından doğan gelir kayıpları ve gelecekteki kazanç eksilmeleri (maddi zarar) talep edilir.
- Manevi Tazminat: Yaşanan kaza nedeniyle çekilen acı, elem, keder ve psikolojik çöküntünün telafisi amacıyla uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi istenir.
İşçi ve İşverenler İçin Önleyici Tavsiyeler
Uzaktan çalışma ilişkilerinde iş kazası iddialarının önüne geçebilmek ve olası hukuki riskleri bertaraf etmek amacıyla tarafların karşılıklı olarak dikkat etmesi gereken adımlar şunlardır:
İşverenler İçin
- Uzaktan çalışma sözleşmelerinde mesai başlangıç, bitiş ve ara dinlenme saatlerini açıkça düzenleyin.
- Çalışanlara “Evde Çalışma ve İSG Talimatnamesi” tebliğ edin ve ıslak imzalı veya KEP/e-imza ile teyitli onaylarını dosyalayın.
- Personele sağlanan elektrikli donanımların CE belgeli ve periyodik bakımlı olmasına azami özen gösterin.
- Çalışanlardan, çalışma ortamlarının güvenli ve ergonomik olduğuna dair yazılı beyan ve mümkünse çalışma masası alanını gösterir taahhütname temin edin.
Çalışanlar İçin
- Çalışma alanınızı evin diğer ortak yaşam alanlarından (mutfak, çocuk odası vb.) mümkün olduğunca izole edin.
- Mesai saatleri haricinde veya mola vermeksizin sisteme bağlı kalarak risk yaratacak fiziki hareketlerden kaçının.
- İş ekipmanlarında fark ettiğiniz en küçük arızayı, kablo aşınmasını veya teknik problemi derhâl yazılı olarak işvereninize bildirin.
- Mesai saatinde gerçekleşen herhangi bir yaralanma veya kazayı vakit kaybetmeksizin işverene ileterek sağlık kuruluşunda kayıt altına aldırın.
Bu konuda yaşadığınız soruna özel bir değerlendirme için Gönül Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz. İstanbul iş hukuku avukatı desteğiyle haklarınızı doğru adımlarla ve zamanında kullanabilirsiniz.
İş kazası niteliği tartışmalı olaylarda kazanın tazminat boyutunu merak edenler için iş kazası tazminat davası ve maddi manevi tazminat kalemleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mesai saatinde su almak için mutfağa gittiğimde ayağım kayıp düşerse iş kazası sayılır mı?
Bu durum yargı uygulamasında gri alanlardan biridir. Su içmek, tuvalete gitmek gibi bedensel ve zorunlu insani ihtiyaçlar işin yürütümüyle bağlantılı kabul edilmektedir. Ancak olayın meydana geldiği zemin, işçinin kusuru ve olayın gelişimi incelenir; şayet personelin tamamen şahsi ihmalinden veya ev içi dağınıklıktan kaynaklanan bir durum varsa illiyet bağının zayıfladığı gerekçesiyle kusur oranları buna göre belirlenir.
Uzaktan çalışan personelin iş kazasını SGK’ya kim bildirmekle yükümlüdür?
Bildirim yükümlülüğü kural olarak işverene aittir. İşçi kazayı işverene bildirdikten sonra işveren 3 iş günü içinde SGK’ya bildirim yapmak zorundadır. İşverenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde işçi veya vekili doğrudan SGK İl Müdürlüğü’ne yazılı dilekçe ile başvuruda bulunabilir.
İşveren, çalışanın ev ortamını fiziki olarak denetleme hakkına sahip midir?
İşveren, konut dokunulmazlığı ve özel hayatın gizliliği ilkeleri gereğince çalışanın rızası olmaksızın evine denetim amacıyla giremez. Denetim yapılacaksa, bu durum iş sözleşmesinde önceden kararlaştırılmalı, çalışana makul bir süre öncesinden haber verilmeli ve personelin açık rızası alınmalıdır.
Evdeki kaza nedeniyle açılacak tazminat davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında Türk Borçlar Kanunu gereğince genel zamanaşımı süresi kazanın meydana geldiği (veya maluliyet oranının kesinleştiği) tarihten itibaren 10 yıldır.
