0 532 583 48 23

0 532 583 48 23

info@gonulhukuk.com

Raporlu İşçi İşten Çıkarılabilir mi? İstirahat Süresi ve Fesih

16/11/2026

Gönül Hukuk

Image placeholder

Raporlu işçi işten çıkarılabilir mi? Kısa cevap şu: İstirahat raporu aldığınız için işten çıkarılmanız hukuka uygun değildir. Ancak rapor süresi uzar ve belirli bir eşiği aşarsa işveren, sözleşmeyi sağlık sebebiyle feshedebilir. İşveren raporu gerekçe göstermeden başka bir sebep öne sürüyorsa, o sebebin gerçek olup olmadığı ayrıca incelenir.

Uygulamada işten çıkarma çoğu zaman “performans” ya da “devamsızlık” gibi gerekçelerle yapılır. Gerçek sebep ise raporlu olmanızdır. Bu yazı, raporlu bir işçinin hangi hallerde çıkarılabileceğini, eşiğin nasıl hesaplandığını ve çıkarılırsanız hangi adımları hangi sürede atmanız gerektiğini anlatıyor.

Raporlu İşçi İşten Çıkarılabilir mi? Kanundaki Çerçeve

4857 sayılı İş Kanunu, raporlu işçiye özgü genel bir fesih yasağı koymaz. Bunun yerine iki ayrı koruma getirir. Birincisi, kısa süreli hastalık devamsızlığının fesih için geçerli sebep sayılmamasıdır. İkincisi, uzun süren raporlarda işverenin fesih hakkının ancak belirli bir süre dolduktan sonra doğmasıdır.

Yani rapor süresi kısaysa ve işveren sırf bu yüzden sözleşmeyi sonlandırıyorsa fesih hukuka aykırıdır. Rapor uzun sürüyorsa işverenin yasal bir fesih yolu açılır. Aradaki sınırı belirleyen şey, çalışma sürenize göre hesaplanan bildirim süresidir.

İş Güvencesi Kapsamındaki İşçi İçin Rapor Geçerli Fesih Sebebi Değildir

İş Kanunu’nun 18. maddesine göre, 25. maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendindeki bekleme süresi içinde hastalık veya kaza yüzünden işe geçici devamsızlık fesih için geçerli sebep sayılmaz. Bu koruma iş güvencesi kapsamındaki işçiler için geçerlidir. İş güvencesinin şartları şunlardır:

  • İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır.
  • İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır.
  • İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
  • İşçi, işveren vekili sıfatıyla çalışmıyor olmalıdır.

Bu şartları taşıyorsanız ve işveren sizi kısa bir rapor yüzünden çıkardıysa işe iade davası açabilirsiniz. Dava şartlarının ayrıntısı işe iade davası şartları yazımızda var. Burada önemli olan nokta şudur: Fesih gerekçesi hastalıkla ilgiliyse işveren, altı haftalık eşiğin dolduğunu ispatlamak zorundadır.

Altı Hafta Kuralı: Rapor Süresi Eşiği Nasıl Hesaplanır?

İşverenin sağlık sebebiyle derhal fesih hakkı, 25. maddenin (I) numaralı bendindeki özel düzenlemeye dayanır. Çalışma Bakanlığı’nın açıklamasına göre rapor süresinin kişinin çalışma süresine isabet eden bildirim süresini 6 hafta aşması durumunda işveren iş sözleşmesini feshedebilir. Yani eşik, bildirim süresine altı hafta eklenerek bulunur. Bildirim süreleri İş Kanunu’nun 17. maddesinde kıdeme göre belirlenmiştir:

KıdemBildirim süresiFesih hakkının doğduğu rapor süresi (bildirim süresi + 6 hafta)
6 aydan az2 hafta8 haftayı aşan rapor
6 ay – 1,5 yıl4 hafta10 haftayı aşan rapor
1,5 yıl – 3 yıl6 hafta12 haftayı aşan rapor
3 yıldan fazla8 hafta14 haftayı aşan rapor

Bu süreler yasal asgari sürelerdir. Bildirim süreleri bireysel veya toplu iş sözleşmeleriyle azaltılamaz, ancak artırılabilir. Sözleşmenizde daha uzun bir bildirim süresi yazıyorsa eşik de o kadar uzar. İşverenin yanlış kıdem hesabıyla eşiği erken saydığı durumlar da görülür. Kıdeminizi işe giriş bildirgesi ve SGK hizmet dökümüyle kontrol edin.

Ardışık raporlar ve devam raporları konusunda da dikkatli olmak gerekir. Aynı hastalığa bağlı, aralıksız devam eden raporların süreleri genellikle birlikte değerlendirilir. Farklı hastalıklara ait, aralarında fiilen çalışılmış dönem bulunan raporlar ise somut olaya göre ayrı ele alınabilir. Bu ayrım uyuşmazlıkta tartışma konusu olduğundan raporları tarih sırasıyla saklamanız yararlı olur.

Rapor Sırasında Yapılan Fesih Bildiriminde Bildirim Süresi İşler mi?

İşveren, hastalık dışında bir sebebe dayanarak raporlu işçiye süreli (ihbarlı) fesih bildirimi yapabilir. Bu durumda bildirim süresi hemen işlemeye başlamaz. Çalışma Bakanlığı uzmanlık tezinde, bildirim süresinin hastalık, kaza, doğum, gebelik gibi nedenlerle oluşan istirahat süresinin bitiminden sonra işlemeye başlayacağı belirtilmiştir.

Bunun pratik sonucu şudur: Raporunuz sürerken size verilen fesih bildirimi, rapor bitene kadar sözleşmeyi sona erdirmez. İhbar süresi rapor bittikten sonra işlemeye başlar. Ancak bildirimin gerçek sebebi rapor ise ayrıca geçersiz fesih tartışması doğar.

İşverenin Gösterdiği Başka Gerekçe ve İspat Yükü

İş güvencesi kapsamındaki işçi için işveren, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispatla yükümlüdür. İşçi ise feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürüyorsa bunu ispat etmelidir. Raporlu dönemde yapılan çıkarma, gerekçenin gerçekliğini sorgulatan güçlü bir olgudur. Tek başına yeterli kanıt değildir, ama diğer delillerle birlikte değer kazanır.

Aşağıdaki tablo, sık görülen durumlarda hukuki değerlendirmeyi özetliyor:

İşverenin yaklaşımıHukuki değerlendirme
Kısa rapor alındığı için işten çıkarmaEşik dolmadığından sebep geçerli değildir. İş güvencesi varsa işe iade, yoksa tazminat yolları açılır.
Rapor süresi eşiği aşmış, işveren derhal fesih yapıyorKanundaki sağlık sebebiyle fesih hakkı doğmuştur. Kıdem tazminatı ödenir, ihbar tazminatı doğmaz.
Rapor sürerken performans, ekonomik neden vb. gösterilerek fesihGerekçenin gerçek olup olmadığı incelenir. Zamanlama, öncesindeki yazışmalar ve işyerindeki uygulamalar delil olur.
Raporun sahte olduğu veya istirahatle bağdaşmayan davranış iddiasıİddia ispatlanırsa haklı neden olabilir. Yalnızca şüphe yeterli değildir.
Rapor bitti, işçi dönmedi ve yeni rapor yokİzinsiz devamsızlık söz konusu olur; iş sözleşmesinin devamsızlık nedeniyle feshi gündeme gelebilir.

Raporlu İşçinin Haklı Nedenle Çıkarılabileceği Başka Durumlar

Eşik dışında, raporun kendisi veya raporlu dönemdeki davranışlar da fesih sebebi olabilir. İşverenler bu yola sık başvurur, bu yüzden sınırı bilmekte fayda var.

  • İstirahat süresince başka yerde çalışma: Raporlu olduğu halde başka bir işyerinde çalışan işçi, işverenin güvenini zedeler. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımında, somut olayın şartlarına göre bu durum haklı fesih sebebi sayılabilir. İşveren bunu somut delille ispatlamak zorundadır.
  • Raporun gerçeğe aykırı olması: Sağlık durumunu yanıltarak rapor almak, doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış olarak değerlendirilebilir. İddia, raporu düzenleyen sağlık kuruluşundaki kayıtlarla netleşir.
  • Kendi kastından doğan hastalık: İş Kanunu’nun 25/I-(a) bendine göre, işçinin kendi kastından, derli toplu olmayan yaşayışından ya da içkiye düşkünlüğünden doğan bir hastalık nedeniyle devamsızlık ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürerse işveren derhal fesih yapabilir. Bu bent bildirim süresine altı hafta eklenmesini gerektirmez, ancak uygulamada nadir ve ispatı zor bir benttir.
  • Tedavisi mümkün olmayan hastalık: Hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğu sağlık kurulu raporuyla saptanırsa işveren yine fesih hakkı kazanır. Burada sıradan bir istirahat raporu değil, sağlık kurulu tespiti aranır.

Gebelik veya doğum sürecinde alınan raporlar için de altı hafta mantığı geçerlidir. Bu dönemde fesih tartışması ayrıca doğum izni ve ilgili korumalarla birlikte ele alınır. Ayrıntılar için hamile işçinin işten çıkarılması yazımıza bakabilirsiniz.

Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı ve Rapor Dönemi Ücreti

Eşik aşıldığı için sağlık sebebiyle çıkarıldıysanız kıdem tazminatı hakkınız devam eder. Çalışma Bakanlığı’nın açıklamasına göre bu durum işçinin kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Kıdem tazminatı, yürürlükte kalan 1475 sayılı İş Kanunu‘nun 14. maddesine göre, en az bir yıl çalışmış olmanız halinde ödenir. Hesap yöntemi için kıdem tazminatı yazımıza bakın.

Haklı nedenle derhal fesihte işçiye ihbar tazminatı ödenmez. Raporlu işçi eşik dolmadan çıkarılmışsa fesih haksız olur. Bu durumda bildirim süresine uyulmadığı için ihbar tazminatı da doğar.

Rapor dönemi ücretinde kural şudur: Raporlu olduğunuz günler için işveren, sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde aksi yazmıyorsa ücret ödemekle yükümlü olmaz. Bunun yerine SGK’nın ödeneği devreye girer. Hastalık raporlarında ödenek koşulları SGK’nın açıklamasına göre şöyledir:

  • Ödenek, iş göremezliğin üçüncü gününden başlayarak her gün için verilir.
  • Rapor tarihinden önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır.
  • Rapor, SGK’nın yetkilendirdiği hekim veya sağlık kurulundan alınmış olmalıdır.
  • Rapor başladığında sigortalılık niteliğiniz sona ermemiş olmalıdır.

İş kazası ve meslek hastalığında durum farklıdır. Bu hallerde belli bir sigortalılık süresi veya prim günü şartı aranmaz. İşten çıkarıldıktan sonra alınan raporlara ise ödenek verilmez; sigortalılık niteliğinin sona erdiği tarihten sonra alınan istirahat raporları için ödeme yapılmaz. Raporunuz sürerken sigortalılığınız sona ererse, mevzuata göre en fazla onuncu güne kadar ödenek verilir. Bu yüzden fesih tarihi ile rapor tarihlerini yan yana yazıp kontrol etmek önemlidir.

Küçük bir not: Sağlık raporlarının süresine de sınır vardır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’ne göre bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından ayaktan tedavilerde verilecek istirahat sürelerinin toplamı 40 günü geçemez. Bu süreyi aşan raporları sağlık kurulu verir. Uzayan tedavilerde raporun kimden çıktığına bakmak gerekir.

Rapor süresinin yıllık izin hesabına etkisi için yıllık izin ücreti yazımızı inceleyebilirsiniz. Kısaca, bildirim süresi ile altı haftayı aşan rapor günleri izin hesabında çalışılmış gün gibi sayılmaz.

İş Güvencesi Dışındaki İşçiler İçin Durum

30’dan az işçi çalıştıran bir işyerindeyseniz ya da altı aydan az kıdeminiz varsa işe iade davası açamazsınız. Bu durumda işveren fesih için geçerli sebep göstermek zorunda değildir. Yine de sizi tamamen korumasız bırakan bir tablo yoktur.

İşveren bildirim sürelerine uymak zorundadır. Süreye uymazsa ihbar tazminatı ödemelidir. Feshin kötü niyetli olduğu, örneğin sırf rapor aldığınız için yapıldığı kanıtlanırsa 17. maddenin son fıkrasına göre bildirim süresi ücretinin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı istenebilir. Ayrıca rapor sırasında yapılan bildirimde süre, yukarıda anlatıldığı gibi rapor sonrası işlemeye başlar.

İş güvencesi dışında kalsanız bile kıdem tazminatı şartlarınız ayrıca değerlendirilir. İş güvencesi, tazminat hakkını belirleyen bir koşul değildir.

Raporlu İşçinin Haklarını Korumak İçin Pratik Adımlar

İşten çıkarılırsanız ya da çıkarılma riski sezerseniz aşağıdaki sırayı izlemek hak kaybını önler:

  1. Raporu işverene zamanında bildirin. Raporun kopyasını yazılı yolla, mümkünse teslim aldığınızı gösteren bir kanaldan iletin. Yazışma kayıtlarını saklayın; WhatsApp yazışmalarının delil değeri ayrı bir konudur.
  2. Fesih bildirimini yazılı isteyin. Gerekçesi sözlü verilmişse, gerekçeyi yazılı vermesini talep edin. İş güvencesi kapsamında fesih bildiriminde sebebin açık ve kesin yazılması gerekir.
  3. Bildirimin tarihini not edin. Süreler bildirimin size tebliğ edildiği günden başlar.
  4. Bir ay içinde arabulucuya başvurun. İşe iade talebinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabulucu süreci anlaşmayla bitmezse son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesine dava açılır. Süreç için zorunlu arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.
  5. İşe iade kazanırsanız işveren sizi başvurunuzdan sonra bir ay içinde işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. İşe iade kararı kesinleştikten sonra, işe başlatılma başvurusunu on iş günü içinde yapmanız gerekir.
  6. Rapor ve SGK kayıtlarını toplayın. Raporlar, e-Devlet hizmet dökümü, maaş bordroları ve iş sözleşmesi dosyanın temelini oluşturur.

Çalışma Bakanlığı’nın İş Kanunu sıkça sorulan sorular sayfası, uzun süreli rapor ve fesih konusunda resmi görüşü gösterir. Ödenek koşulları için SGK’nın hastalık hali sayfası ve iş kazası durumunda iş kazası sigortası sayfası kullanışlıdır.

Kadıköy iş hukuku avukatı arayışındaysanız, Sen Gönül Hukuk Bürosu’nda Av. Hamit Can Gönül iş hukuku dosyalarını inceler. Rapor tarihlerinizi, fesih bildirimini ve SGK kayıtlarınızı birlikte değerlendirerek hangi sürelerin işlediğini ve hangi yolun uygun olduğunu belirleyebiliriz.

Sıkça Sorulan Sorular

Raporlu iken işveren bana yıllık izin kullandırabilir mi?

İstirahat raporu süresince yıllık izin kullandırılması izin amacına aykırıdır. Dinlenme ve tedavi aynı anda sağlanamaz. Raporlu günlerin izne mahsup edilmesi halinde işçi, bu günlerin izin sayılmadığını ileri sürebilir. İzin belgelerini imzalamadan önce rapor tarihlerinizi kontrol edin.

Deneme süresindeki işçi raporlu iken çıkarılabilir mi?

Deneme süresinde taraflar bildirim süresi beklemeden sözleşmeyi feshedebilir. Ancak bu hak, ayrımcılık veya hakkın kötüye kullanılması oluşturacak biçimde işletilemez. Fesih sırf hastalık nedeniyle yapılıyorsa somut koşullara göre tartışma doğabilir. Deneme süresinin yazılı olup olmadığına da bakılır.

Rapor süremin dolmasına az kala işten çıkarılırsam ne olur?

Eşik dolmamışsa işverenin sağlık sebebiyle derhal fesih hakkı doğmamıştır. İş güvencesi kapsamındaysanız işe iade, değilseniz ihbar ve gerekirse kötü niyet tazminatı talep edebilirsiniz. İşveren fesih sebebini yazılı göstermemişse bu, ispat bakımından işçinin lehine olur.

İşveren raporumu kabul etmeyip beni devamsız sayabilir mi?

SGK tarafından yetkilendirilmiş hekim veya sağlık kurulu raporu geçerli bir belgedir. İşveren raporu tek taraflı olarak yok sayamaz. Raporun usulsüz olduğunu düşünüyorsa bunu belgeyle ortaya koyması gerekir. Bu nedenle raporun düzenlendiği tarihi ve işverene iletildiği günü kayıt altında tutun.

İş kazası sonrası aldığım raporda işten çıkarılırsam farklı bir koruma var mı?

İş kazasında SGK ödeneği için prim günü şartı aranmaz. Bu durum ödenek bakımından işçiyi daha iyi korur. Fesih sebebi açısından ise yine altı hafta eşiği ve iş güvencesi kuralları incelenir. Ayrıca iş kazası nedeniyle işverenin kusuru varsa tazminat talepleri ayrı bir dava konusudur.


Gönül Hukuk Bürosu | İş Hukuku Avukatı

Bu makale bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki görüş veya tavsiye niteliğinde değildir. Hak kaybı yaşanmaması için somut durumunuza uygun olarak uzman bir avukattan destek almanız önemlidir.